Handkusje

Leven na het onvoorstelbare

Het leven in rep en roer. Sirenes, blauwe lichten, ambulances en politie voor de deur. In die paar minuten waarin tijd stil leek te staan, veranderde alles.
Een paar uur later kwam het bericht: Jeremy is overleden.

“Hoe bedoel je? Jeremy is overleden?” hoor ik mezelf nog zeggen, vol ongeloof.  Niets is meer zoals het moest zijn vertelde ik Samantha en Gerard op de uitvaart van hun kleine Jeremy want er bestaat geen taal voor het moment waarop je kind niet meer leeft, en de wereld, ondanks alles, doordraait alsof niets is veranderd.

Wat er gebeurt ná het afscheid

Dit fotoverhaal gaat niet alleen over het verlies zelf, maar vooral over de tijd daarna. Over hoe Samantha, Gerard als jonge ouders, ineens ouders mét én zonder kind opnieuw moesten leren ademen in een werkelijkheid die ze nooit gevraagd hebben en dit alles samen met hun dochter.

Het gaat over tijdverloop, terwijl je nergens naartoe wilt. Over ruimte maken voor verdriet zonder dat het jou volledig opslokt. Over proberen te blijven bestaan als gezin, zelfs wanneer één plek aan tafel leeg blijft. Verdriet dat een plek krijgt maar niet verdwijnt

Rouw is geen recht lijn, geen stappenplan die je kan volgen of afvinken. Het is aanwezig in herdenking, herkenning, rituelen, in kleine gebaren, in foto’s die in het groot aan de muur blijven hangen .

In onze samenleving word praten afscheid vaak overgeslagen of stilletjes over gesproken, wellicht in de hoop dat wanneer je er niet overspreek de pijn er van voor jou niet komen gaat. Er vaak meer aandacht voor het afscheid zelf, de uitvaart, de crematie maar toch wel minder voor de tijd erna, voor dat langdurige, onzichtbare deel van verlies: het verder leven.

Deze serie maakt dat zichtbaar.

Liefde die blijft vormen

In de eerste foto’s zie je een jong gezin zoals zovelen: buiten spelen in de tuin, een pop die meegaat in het spel, samen ontbijten aan tafel. Fietsen met zijwieltjes, de hond gaat mee want gezellig. Het voelt warm en herkenbaar. Tot je bij het middageten aankomst, je blik valt op de wand. Een grote foto van een jongetje dat niet aan tafel zit. En pas dan komt het besef: hier ontbreekt iemand.

De beelden tonen niet alleen het gemis, maar ook de liefde die is gebleven. De zachte vanzelfsprekendheid waarmee Jeremy onderdeel blijft van hun gezin. in gesprekken, in rituelen, in symbolen die hun huis vullen. Een kind dat je niet meer kunt vasthouden met je armen, maar wel met je hart.

Wanneer we samen in Jeremy’s slaapkamer staan, vertelt Samantha voorzichtig: “Het voelt heel dubbel, maar… we verwachten ons derde kindje.”

Ik vertel haar hoe bijzonder en mooi dat is, hoe deze nieuwe komst óók alle geluksgevoelens mag brengen.
Ze knikt. “Alleen… Ik weet nog niet wat ik met zijn kamertje moet. Dit ís zijn plek. En toch… misschien hebben we het ooit weer nodig.” Samen praten we dan ook nog een poosje over hoe je fysiek Jeremy kan houden in huis, in zijn kamer. We worden afgeleid, wil je mijn kamer zien word er gevraagd, we gaan straks naar Jeremy zegt Jailynn, ga jij ook mee? Ja dat klopt antwoord ik, ik ga ook mee.

op de begraafplaats zeggen we allemaal even hallo tegen de kleine man, Jailynn gaat opzoek naar schelpjes en daarna is het tijd voor een handkus, geef jij mijn broertje ook een handskusje vraagt ze, natuurlijk lieverd, geef ik jouw broertje een handkusje.

Tussen al deze regels ligt de kern van rouw:
niet kiezen tussen verleden en toekomst,
maar proberen te leven met allebei tegelijk.